Maclife hướng dẫn tối ưu macOS cấu hình yếu

Đối với các dòng MacBook đời cũ hoặc máy có dung lượng RAM khiêm tốn (8GB trở xuống), việc tối ưu hóa là điều bắt buộc để có thể làm việc mượt mà trên các bản macOS mới. Theo các chia sẻ từ Maclife, dưới đây là lộ trình tối ưu "cực hạn" cho máy cấu hình yếu:

1. Cắt giảm hiệu ứng hình ảnh (Gỡ tải cho GPU) maclife.pro.vn
Các hiệu ứng đổ bóng, trong suốt của macOS rất đẹp nhưng lại cực kỳ tốn tài nguyên đồ họa.

• Vào System Settings > Accessibility > Display.
  
  
• Bật Reduce transparency (Giảm độ trong suốt): Giúp các cửa sổ không còn hiệu ứng xuyên thấu, giảm đáng kể độ trễ (lag) khi di chuyển cửa sổ.
  
  
• Bật Reduce motion (Giảm chuyển động): Tắt các hiệu ứng bung nở khi mở ứng dụng, giúp máy phản hồi nhanh hơn.
  

2. Dọn dẹp thanh Menu Bar và các ứng dụng khởi động
Mỗi icon trên Menu Bar đều chiếm một lượng RAM nhất định.

• Tắt Login Items: Vào System Settings > General > Login Items. Xóa bỏ tất cả các ứng dụng không thực sự cần thiết khi mở máy.
  
  
• Tắt ứng dụng chạy ngầm: Tại mục Allow in the Background, hãy tắt sạch các dịch vụ của Adobe, Google Update, Spotify... Những thứ này "âm thầm" ngốn RAM khiến máy chậm ngay từ khi khởi động.
  

3. Quản lý RAM thủ công
Với máy cấu hình yếu, việc đầy bộ nhớ đệm (Cache) sẽ khiến máy phải dùng đến Swap (ổ cứng làm RAM), gây hiện tượng giật lag.

• Sử dụng Terminal: Khi thấy máy chậm, hãy mở Terminal và gõ lệnh: sudo purge. Lệnh này sẽ ép hệ thống giải phóng bộ nhớ đệm ngay lập tức.
  
  
• Hạn chế dùng Chrome: Chrome là "sát thủ ngốn RAM". Hãy chuyển sang dùng Safari (được tối ưu sâu) hoặc các trình duyệt nhẹ hơn như Orion (dùng nhân WebKit giống Safari nhưng hỗ trợ extension của Chrome).
  

4. Vô hiệu hóa tính năng lập chỉ mục Spotlight
Spotlight luôn chạy ngầm để quét các file mới, điều này khiến CPU của máy yếu luôn trong tình trạng bận rộn.

• Nếu bạn không thường xuyên tìm kiếm sâu trong file, hãy vào System Settings > Siri & Spotlight.
  
  
• Cuộn xuống Spotlight Privacy, kéo các thư mục lớn hoặc toàn bộ ổ cứng vào đây để ngăn máy quét dữ liệu liên tục.
  

5. Sử dụng các phiên bản phần mềm "Legacy" hoặc thay thế
Đừng cố chạy các phiên bản mới nhất của Adobe hay Office nếu máy bạn đã quá cũ.

• Ưu tiên bản cũ: Tìm các bản Photoshop, Illustrator đời thấp hơn (như CC 2018 - 2020) tại Maclife, chúng nhẹ hơn rất nhiều so với bản 2024/2025.
  
  
• Dùng app thay thế: Thay vì dùng Photoshop, hãy thử Pixelmator hoặc Affinity Photo. Thay vì Word nặng nề, hãy dùng Pages hoặc Google Docs.
  

6. Mẹo dọn dẹp "Dữ liệu hệ thống" (System Data)
Máy cấu hình yếu thường đi kèm ổ cứng dung lượng thấp (128GB/256GB). Ổ cứng càng đầy, máy càng chậm.

• Dùng CleanMyMac X hoặc OnyX (miễn phí) để dọn sạch các file ngôn ngữ (Localizations) không dùng tới. Việc xóa bỏ các ngôn ngữ như tiếng Pháp, Nhật, Đức... có thể giải phóng hàng GB dung lượng.
  
  
• Xóa các bản cập nhật macOS cũ trong thư mục /Library/Updates.
  

Bảng tóm tắt các thiết lập "Nhanh & Nhẹ"
Tính năng Thiết lập khuyên dùng Tác dụng
Dock Tắt "Animate opening applications" Mở app nhanh hơn
Stage Manager Tắt Tiết kiệm RAM và GPU
Widgets Xóa hết khỏi màn hình Giảm tải CPU chạy ngầm
Wallpaper Dùng ảnh tĩnh (không dùng Dynamic) Giảm dung lượng bộ nhớ đệm
Lời khuyên cuối cùng: Nếu máy bạn dùng chip Intel và vẫn dùng ổ cứng HDD, hãy nâng cấp lên SSD ngay lập tức. Đây là cách duy nhất để "hồi sinh" một chiếc máy cũ hiệu quả 100%.