Những hệ lụy bệnh lý nguy hiểm từ sự tích tụ bựa răng kéo dài

Trong khoang miệng của chúng ta luôn tồn tại một hệ sinh thái vi khuẩn phong phú. Khi chúng ta ăn uống, đặc biệt là các thực phẩm chứa đường và tinh bột, vi khuẩn sẽ kết hợp với các thành phần trong nước bọt để tạo thành một màng sinh học mỏng, dính, bám chặt trên bề mặt răng mà chúng ta thường gọi là bựa răng hay mảng bám. Nhiều người coi nhẹ hiện tượng này vì cho rằng nó chỉ gây mất thẩm mỹ, nhưng thực tế, việc để bựa răng tích tụ lâu ngày là khởi đầu của một chuỗi bệnh lý nghiêm trọng. Câu hỏi đặt ra là bựa răng tích tụ lâu ngày nếu không loại bỏ sẽ gây ra những bệnh lý răng miệng nguy hiểm nào.

Cơ chế gây bệnh của bựa răng thực chất bắt đầu từ hoạt động chuyển hóa thức ăn của vi khuẩn trong khoang miệng, đặc biệt là các loại vi khuẩn ưa đường. Khi bạn ăn uống, nhất là thực phẩm chứa nhiều tinh bột và đường, vi khuẩn sẽ lên men và giải phóng axit như một sản phẩm phụ. Lượng axit này làm môi trường khoang miệng trở nên có tính axit cao, phá vỡ sự cân bằng tự nhiên vốn giúp bảo vệ men răng.
=>>> Xem thêm: Bựa răng là gì? Cách phòng ngừa và loại bỏ bựa răng hiệu quả
Dưới tác động liên tục của axit, các khoáng chất quan trọng như canxi và phosphate trên bề mặt men răng bị hòa tan dần, khiến cấu trúc men răng suy yếu. Ban đầu, quá trình này tạo ra những lỗ nhỏ li ti mà mắt thường khó nhận thấy – đây chính là giai đoạn sớm nhất của sâu răng. Nếu mảng bám không được loại bỏ kịp thời, các tổn thương này sẽ lan sâu hơn vào lớp ngà răng, nơi có nhiều ống ngà nhạy cảm, dẫn đến cảm giác ê buốt, đau nhức khi ăn uống nóng, lạnh hoặc ngọt.

Khi sâu răng tiếp tục tiến triển và xâm nhập vào tủy răng, nơi chứa mạch máu và dây thần kinh, cơn đau trở nên dữ dội, kéo dài và có thể kèm theo viêm nhiễm nghiêm trọng. Ở giai đoạn này, nguy cơ mất răng vĩnh viễn là rất cao nếu không được điều trị kịp thời. Không chỉ dừng lại ở tổn thương răng, độc tố do vi khuẩn trong mảng bám tiết ra còn liên tục kích thích và tấn công mô nướu xung quanh, làm nướu sưng đỏ, dễ chảy máu khi chải răng hoặc ăn nhai. Lâu dần, tình trạng viêm lợi có thể tiến triển thành viêm nha chu, ảnh hưởng trực tiếp đến xương ổ răng và sự vững chắc của răng trên cung hàm.

Khi viêm nướu không được điều trị, nó sẽ phát triển thành viêm nha chu. Ở giai đoạn này, mảng bám và vi khuẩn tấn công sâu xuống dưới đường viền nướu, phá hủy các dây chằng nha chu và xương ổ răng – những cấu trúc giữ cho răng đứng vững trên hàm. Kết quả là răng bị lung lay và rụng đi. Đáng lo ngại hơn, các nghiên cứu y khoa hiện đại đã chỉ ra mối liên hệ mật thiết giữa vi khuẩn trong bựa răng với các bệnh lý toàn thân. Vi khuẩn nha chu có thể xâm nhập vào dòng máu thông qua các vết thương ở nướu, góp phần gây ra tình trạng viêm nhiễm ở thành mạch máu, làm tăng nguy cơ mắc bệnh tim mạch, đột quỵ và gây khó khăn trong việc kiểm soát đường huyết ở bệnh nhân tiểu đường.

Một biến chứng cấp tính khác là áp xe răng. Khi vi khuẩn trong bựa răng xâm nhập sâu vào tủy và vùng chóp chân răng, chúng có thể tạo ra những ổ mủ nhiễm trùng. Nếu không được dẫn lưu và điều trị kịp thời, nhiễm trùng có thể lan rộng ra các mô lân cận vùng mặt, cổ, thậm chí gây nhiễm trùng huyết đe dọa đến tính mạng. Việc duy trì thói quen vệ sinh răng miệng để loại bỏ mảng bám mỗi ngày chính là "hàng rào" bảo vệ sức khỏe quan trọng nhất của bạn.

Việc hiểu rõ về tác hại của mảng bám sẽ giúp bạn có động lực hơn trong việc chăm sóc răng miệng. Vậy bựa răng tích tụ lâu ngày nếu không loại bỏ sẽ gây ra những bệnh lý răng miệng nguy hiểm nào? Tóm lại, nó không chỉ dẫn đến sâu răng, viêm nha chu gây mất răng vĩnh viễn mà còn là tác nhân làm trầm trọng thêm các bệnh lý về tim mạch và tiểu đường, ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe tổng thể của con người.